Contracteinden en castwissels

Aan alles komt een einde, en dat brengt allerlei gevoelens met zich mee: onzekerheid, opluchting, rust, vreugde, verdriet, opwinding, twijfel en nog veel meer. Sinds mijn vorige blog zijn er veel veranderingen geweest bij Die Eiskönigin – das Musical, mijn huidige werkplek. We namen afscheid van mensen die zestien maanden lang bij de show in Stuttgart werkzaam waren, en zeiden vervolgens de volgende show al hallo tegen een vrijwel volledig nieuw ensemble. Vandaag wil ik het hebben over een deel van mijn werk dat vaak over het hoofd wordt gezien: de eindeloze stroom van vaarwel en hallo zeggen.

Ik werk sinds 2021 in het professionele musicaltheater en heb inmiddels mijn deel van afscheid nemen meegemaakt. Zelfs daarvoor, toen ik nog in het amateurcircuit zat, hoorde het erbij, maar de gevoelens eromheen waren heel anders. In mijn ervaring draait het bij het einde van een amateurproductie vaak meer om afscheid nemen van de show en het personage, en minder om de mensen, omdat je meestal uit dezelfde regio komt en deel blijft uitmaken van elkaars leven. Mijn eerste echte ervaring met afscheid nemen kwam met Mamma Mia in september 2023, voordat ik naar Stuttgart verhuisde om aan mijn contract bij Tarzan te beginnen.

Contractverlenging

Ik wil vooraf zeggen dat ik geen expert ben op het productionele vlak als het gaat om het verlengen van shows. Wat je nu gaat lezen is een combinatie van ervaringen die ik via via heb gehoord, enige speculatie, en mijn eigen ervaringen met daadwerkelijk “in the room” aanwezig zijn.

Wanneer wordt besloten dat een show verlengd wordt, vinden er eerst een aantal stappen plaats voordat nieuwe contracten worden onderhandeld en getekend. Net als bij elke andere baan hebben de mensen hogerop (meestal het oorspronkelijke creatieve team en het interne team) een overleg waarin zij hun beslissingen nemen. Dat betekent soms dat (zoals bij Mamma Mia het geval was) het team samenkomt en per persoon beslist wie zij een verlenging willen aanbieden. Nadat dit proces is afgerond, krijgt elk castlid een gepland privégesprek met de DC’s, de resident director en de theatermanager.

In mijn ervaring zijn dit altijd wederzijdse feedbackgesprekken geweest, waarin het team hun bevindingen over mij kon uitspreken en ik me vrij voelde om mijn positieve punten en mijn frustraties te delen over hoe alles verloopt. In dit gesprek wordt duidelijk of een verlenging van een contract wordt aangeboden, en is het aan de acteur om dit te accepteren, af te wijzen of een functiewijziging aan te vragen. Ik heb bijvoorbeeld gevraagd om swing te worden toen ik mijn tweede jaar bij Tarzan accepteerde. Ik was met plezier in mijn ensemble positie gebleven als de mogelijkheid tot functiewissel zich niet had voorgedaan, maar na de nieuwe audities werd duidelijk dat de overstap inderdaad mogelijk was.

Sommige mensen die willen verlengen, vragen om een auditie voor een (extra) cover of voor een positie als dance captain, fight captain, enzovoort. Dit privégesprek is dé plek om je wensen en ambities uit te spreken. Dat gezegd hebbende: je wens wordt niet altijd ingewilligd.

Na het accepteren van een contractverlenging (zonder functiewijziging) volgt een nieuwe ronde contractonderhandelingen. Dit is je kans om zaken toe te voegen of te veranderen waar je eerder niet tevreden over was.

Nieuwe audities

Een nieuwe speelperiode betekent onvermijdelijk nieuwe castleden, en dat betekent… nieuwe audities! Wat ik nu ga bespreken kan misschien controversieel zijn, maar ik vind dat een castingteam alleen audities zou moeten uitschrijven voor posities die daadwerkelijk beschikbaar zijn. Maar Lyssa, denk je misschien, is dat niet de norm? Daar moet ik eerlijk op antwoorden: nee, blijkbaar niet.

Ik heb me voor veel audities aangemeld (in Duitsland en Oostenrijk – in andere landen waar ik auditie deed ben ik dit nog niet tegengekomen), en soms kreeg ik een reactie die ongeveer zo luidde: “We danken je voor je interesse, maar momenteel casten we de rol waarvoor je auditie wilt doen niet.”  Waarom schrijf je dan een auditie uit!? Eerlijk is eerlijk: ik prijs mezelf nog gelukkig. Het enige wat ik had gedaan was het opsturen van mijn cv en het uiten van mijn interesse.

Ik heb met zóveel vrienden en collega’s gesproken die honderden euro’s en uren tijd hebben geïnvesteerd in de voorbereiding van een auditie waar ze eigenlijk nooit kans maakten. Dat roept bij mij de vraag op: is dit niet ook een enorme tijdverspilling aan de productionele kant? Het organiseren van auditie tijden en -ruimtes, het doorspitten van aanmeldingen, het houden van de auditie, het betalen van de uren van het creatieve team dat aanwezig is, en het bekijken en beluisteren van talloze hoopvolle kandidaten, terwijl je weet dat ze waarschijnlijk allemaal worden afgewezen? Misschien mis ik iets, maar voor mij lijkt het nergens op te slaan.

Maar! Hoera! Je auditie was succesvol en je krijgt een contract aangeboden voor een castwissel van deze of gene show. Je onderhandelt de voorwaarden, start met het zoeken naar woonruimte, ontvangt je materiaal, begint met studeren en voor je het weet is dag één aangebroken…

Repetities

Repetities voor een castwissel zijn doorgaans korter dan voor een nieuwe productie. Omdat de show al langere tijd draait, hoeven alleen de nieuwe mensen ingevoegd te worden, in plaats van alles vanaf nul op te bouwen. Voor deze castwissel bij Frozen hadden de nieuwe leden ongeveer vijf en een halve week van start van de repetities tot première.

Het begint met muzikale repetities, daarna choreografie en het uitwerken van individuele scènes, die vervolgens worden samengebracht in een zogenaamde work-through (of stumble-through – deze termen worden door elkaar gebruikt). Dat mondt vervolgens uit in een volledige doorloop van de hele show in de repetitiestudio. Meestal worden swings en andere beschikbare (blijvende) castleden ook bij de repetities betrokken, omdat individuele tracks vaak iets veranderen om beter te passen bij de nieuwe performer.

Als alternate was ik bij veel repetities met de nieuwe cast aanwezig, wat ik heel fijn vond. Niet alleen is het een geweldige manier om je nieuwe collega’s te leren kennen, het is ook een kans om nog eens gefocust en nauwkeurig met het materiaal te werken en gewoontes eruit te pikken die er in de loop van de tijd zijn ingeslopen. Een minder fijne kant van deze overgangsfase is dat het contact met de vertrekkende cast vaak vermindert. De vertrekkende en nieuwe cast zien elkaar zelden door hun verschillende schema’s, en degenen die met de nieuwe cast repeteren nemen dit aangepaste schema ook over. Dat betekent bijvoorbeeld dat op een volledige repetitiedag je pauze samenvalt met de warming-up van de vertrekkende cast die ’s avonds speelt. Zoals je je kunt voorstellen, kan dit voor wat afstand zorgen.

Na de weken in de repetitiestudio begint alles nu opnieuw op het echte podium, met kostuums, pruiken en microfoons. Er worden aanpassingen gedaan, het licht moet worden bijgesteld en de nieuwe cast moet wennen aan bewegen in hun (soms beperkende) pruiken en kostuums. Het is een lang en traag proces, maar de finish komt dichterbij. De opwinding op de gezichten van je collega’s zien, brengt herinneringen terug aan je eigen eerste keer. Dat helpt mij om mijn energie terug te vinden op dagen die wat zwaar aanvoelen.

De laatste repetitiedag voor de première hebben we wat we een put-in of een generale repetitie noemen. Dit is in feite een simulatie van de voorstelling. Alle nieuwe mensen zijn volledig in kostuum, met pruiken en make-up (dit is vaak niet van toepassing op de blijvende cast, zij mogen zo’n put-in in joggingbroek spelen). We spelen met showlicht en stoppen niet, tenzij er echt iets misgaat. Dit is de laatste ‘test’ zonder publiek.

Laatste voorstelling en première

En dan breekt een tijd aan van de vele emoties. Op de laatste dag van een contract hangt er altijd een bijzondere energie in de lucht. Voor mij voelt het vaak als iets waar we liever niet over praten, maar dat we wel willen erkennen. De elephant in the room waarvan niemand goed weet wat ermee te doen. Mensen reageren verschillend op een laatste voorstelling: sommigen zijn de hele dag emotioneel, anderen kunnen niet wachten tot het voorbij is om te feesten en de gezamenlijke tijd te vieren. Het is een heel individuele ervaring.

Persoonlijk ben ik nooit extreem emotioneel geweest bij het afscheid nemen van een show. Omdat ik tijdens mijn jaren in amateurproducties al continu in zekere mate afscheid nam, heb ik geaccepteerd dat dit een integraal onderdeel is van mijn werk. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat de connecties met mensen die er echt toe doen, verder reiken dan de muren van het theater. Ik zie het niet als een afscheid, maar echt als: tot later.

De première daarentegen gaat gepaard met een enorme buzz van opwinding en vreugde. Voor sommigen is het misschien het begin van hun allereerste professionele ervaring. Dat ik in die vreugde mag delen, zal ik altijd koesteren en vieren als iets heel bijzonders. Maar als je denkt dat alles na de première weer normaal wordt, heb je het mis. Zodra de première voorbij is, beginnen de cover repetities. Afhankelijk van hoeveel nieuwe covers moeten worden klaargestoomd, volgt er een nieuwe reeks repetities en put-ins, die soms wel een paar maanden kan duren.

Een hoofdstuk is afgesloten en een nieuw hoofdstuk begint. Ik kijk uit naar het volgende deel van mijn Frozen-reis. Ik hoop jij ook! Tot de volgende keer!

Liefs,
Lyssa 💕